Osoba ważąca 100 kg, która w badaniu rejestracyjnym dostawała najwyższą dawkę tirzepatydu, po 72 tygodniach ważyła średnio o 20,9 kg mniej. Osoba, która w innym badaniu po 36 tygodniach leczenia przeszła na placebo, rok później odzyskała ponad połowę tego, co straciła.
Oba zdania są prawdziwe naraz i to jest cały temat tego hasła. Wyniki wyszukiwania na tę frazę zajmują głównie apteki, sklepy i serwisy z receptą online, które na tym leku zarabiają, więc drugie zdanie czytasz tam rzadko.
Ten tekst nie mówi, jak lek zdobyć, ile kosztuje ani jak go dawkować. Pokazuje, co wiadomo z badań, czego nie wiadomo i z czym iść do lekarza. Pozostałe hasła o lekach i suplementach zebrałem w kategorii leki i suplementy.
Czym jest Mounjaro i jak działa tirzepatyd?
Mounjaro to nazwa handlowa tirzepatydu, leku na receptę podawanego w zastrzyku raz w tygodniu. Tirzepatyd działa jednocześnie na dwa receptory hormonów jelitowych: GIP i GLP-1.1 Semaglutyd, czyli substancja z Ozempicu, działa tylko na ten drugi. W praktyce czytelnik odczuwa to tak samo: mniejszy apetyt i szybsze uczucie sytości, więc je mniej.
Jak szczegółowo wygląda semaglutyd w liczbach, opisałem w haśle o Ozempicu na odchudzanie. Tu skupiam się na tirzepatydzie.
Ile można schudnąć na Mounjaro?
Najważniejsze badanie to SURMOUNT-1. Objęło 2539 dorosłych bez cukrzycy ze wskaźnikiem BMI 30 albo więcej, lub 27 z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała. Średnia masa ciała na starcie wynosiła 104,8 kg. Uczestnicy przez 72 tygodnie dostawali raz w tygodniu tirzepatyd w jednej z trzech testowanych dawek (5, 10 albo 15 mg) albo placebo, a pierwsze 20 tygodni było okresem stopniowego zwiększania dawki.1 To jest opis badania, a nie schemat leczenia. Dawkę ustala lekarz.
Wyniki po 72 tygodniach:1
- 15,0 procent masy ciała w grupie 5 mg,
- 19,5 procent w grupie 10 mg,
- 20,9 procent w grupie 15 mg,
- 3,1 procent na placebo.
Co najmniej 5 procent masy straciło od 85 do 91 procent osób na leku, zależnie od dawki, i 35 procent na placebo. Co najmniej 20 procent straciła połowa osób w grupie 10 mg i 57 procent w grupie 15 mg, wobec 3 procent na placebo.
Przeliczyłem to na osobę ważącą 100 kg, bo procenty słabo się czuje: najwyższa dawka to 20,9 kg w dół, placebo 3,1 kg. Wspólne zalecenia czterech amerykańskich towarzystw naukowych dodają ważne zastrzeżenie: leki z tej grupy dają w badaniach od 5 do 18 procent ubytku, a w codziennej praktyce poza badaniami wyniki są nieco niższe.6
Ile można schudnąć na Mounjaro w miesiąc?
Tego nie wiem i nikt nie powinien udawać, że wie. Abstrakt badania podaje wynik po 72 tygodniach, a nie przebieg miesiąc po miesiącu.
Mogę podać tylko proste uśrednienie, oznaczone wprost jako nasze wyliczenie: 20,9 kg w 72 tygodnie to przy 4,35 tygodnia w miesiącu około 1,3 kg na miesiąc. Taka średnia nie opisuje jednak żadnego konkretnego miesiąca. Pierwsze 20 tygodni to zwiększanie dawki, a ubytek masy u każdego rozkłada się inaczej. Jeśli ktoś obiecuje Ci konkretną liczbę kilogramów w pierwszym miesiącu, podaje liczbę, której w tych badaniach nie ma.
Dlaczego Mounjaro nie daje efektów po miesiącu stosowania?
Na to pytanie są dwie odpowiedzi z samych badań i jedna, której z nich nie wyczytasz.
Pierwsza: pierwszy miesiąc to początek okresu zwiększania dawki, który w SURMOUNT-1 trwał 20 tygodni.1 Porównywanie pierwszych czterech tygodni z wynikiem po 72 to porównywanie startu z metą.
Druga: odpowiedź na lek różni się między ludźmi. Skoro co najmniej 5 procent masy straciło od 85 do 91 procent uczestników, to od 9 do 15 procent nie osiągnęło tego progu nawet po 72 tygodniach.1
Trzecia rzecz jest niewiadomą: dlaczego konkretna osoba reaguje słabiej. Badania nie dają na to jednej odpowiedzi. Ocena, czy leczenie działa, i każda zmiana dawki należą do lekarza, który je prowadzi. Nie zmieniaj niczego sam.
Co jest lepsze, Mounjaro czy Ozempic?
W bezpośrednim porównaniu, bez zestawiania osobnych prób, odpowiada badanie SURMOUNT-5. Objęło 751 dorosłych z otyłością bez cukrzycy, którzy przez 72 tygodnie dostawali maksymalną tolerowaną dawkę tirzepatydu albo semaglutydu.3
| Wynik po 72 tygodniach | Tirzepatyd | Semaglutyd |
|---|---|---|
| Ubytek masy ciała | 20,2 procent | 13,7 procent |
| Spadek obwodu talii | 18,4 cm | 13,0 cm |
Na osobę 100 kg to 20,2 kg wobec 13,7 kg, czyli różnica 6,5 kg na korzyść tirzepatydu. W obu grupach najczęstsze były dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, głównie łagodne do umiarkowanych i występujące przede wszystkim przy zwiększaniu dawki.3
Dwa zastrzeżenia, które trzeba znać. Badanie było otwarte, czyli uczestnicy wiedzieli, który lek dostają, i finansował je producent tirzepatydu. „Lepszy” w badaniu znaczy „większy średni ubytek masy”, a nie „lepszy dla Ciebie”. Tolerancję, choroby współistniejące i dostępność leku ocenia lekarz.
Co się dzieje po odstawieniu Mounjaro?
Waga wraca. Pokazało to badanie SURMOUNT-4.
Wszyscy uczestnicy, dorośli z otyłością albo nadwagą z chorobą towarzyszącą, bez cukrzycy, przez 36 tygodni dostawali tirzepatyd i stracili średnio 20,9 procent masy ciała. Potem 670 osób losowo podzielono: połowa kontynuowała lek, połowa przeszła na placebo, i obserwowano je przez kolejne 52 tygodnie. Na placebo waga wzrosła o 14,0 procent, a przy dalszym leczeniu spadła o kolejne 5,5 procent.2
Na osobę 100 kg: po 36 tygodniach 79,1 kg. Po 88 tygodniach 74,7 kg, jeśli leczenie trwało (79,1 kg minus 5,5 procent), albo 90,2 kg, jeśli przeszła na placebo (79,1 kg plus 14,0 procent). To 11,1 kg odzyskane z 20,9 kg utraconych, czyli ponad połowa. Autorzy piszą wprost, że odstawienie tirzepatydu prowadziło do znacznego odzyskania masy.2
To ten sam wzorzec, który widać przy semaglutydzie. Lek zmniejsza apetyt, dopóki jest podawany. Mechanizm powrotu wagi rozkładam w haśle o efekcie jojo.
Czy na Mounjaro traci się mięśnie?
Część ubytku to masa beztłuszczowa, i to trzeba wiedzieć przed decyzją.
W podbadaniu SURMOUNT-1 skład ciała zmierzono densytometrią (DXA) u 160 osób. Przy ubytku masy ciała o 21,3 procent masa tłuszczowa spadła o 33,9 procent, a masa beztłuszczowa o 10,9 procent. Około 75 procent traconej masy stanowił tłuszcz, a 25 procent masa beztłuszczowa, i ta proporcja była podobna na leku i na placebo.4
Na osobę 100 kg: 21,3 kg ubytku, z czego około 5,3 kg to masa beztłuszczowa, w dużej części mięśnie. Badanie nie rozstrzyga, ile z tego da się ochronić dietą i treningiem przy tym konkretnym leku. Wiadomo tyle, że zalecenia ekspertów stawiają ochronę mięśni i kości treningiem siłowym i odpowiednim jedzeniem wśród priorytetów przy tej grupie leków.6
Czego nie jeść przy Mounjaro i ile białka potrzeba?
Badania nie podają listy produktów zakazanych przy tirzepatydzie. Wspólne zalecenia American College of Lifestyle Medicine, American Society for Nutrition, Obesity Medicine Association i The Obesity Society mówią o czymś innym: przy leku trzeba radzić sobie z dolegliwościami przewodu pokarmowego, ze zmienionym apetytem i preferencjami jedzenia, zapobiegać niedoborom wynikającym z mniejszego jedzenia i chronić mięśnie.6 Przy nasilonych nudnościach czy wymiotach rozmowa o jedzeniu należy do lekarza albo dietetyka.
Z tego wynika praktyczna odwrotność pytania: ważniejsze jest, co zjeść w pierwszej kolejności, niż czego unikać. Skoro jesz mniej, każdy posiłek musi nieść więcej białka, a nie mniej.
Policzyłem to kalkulatorem białka dla osoby 100 kg. W trybie aktywność i odchudzanie, czyli 1,6 g na kilogram, wychodzi 160 g dziennie, przy czterech posiłkach 40 g na każdy. W trybie redukcja z treningami, czyli 2,0 g na kilogram, 200 g i 50 g na posiłek. Cel 1,6 g na kilogram to nasza rekomendacja praktyczna, a nie liczba z badań tirzepatydu.
Ile to jest na talerzu, pokazują nasze przepisy: kurczak z warzywami z jednej blachy daje 42 g białka, omlet ze szpinakiem i fetą 28 g, owsianka białkowa z jagodami 27 g, a serek wiejski z pomidorkami i pestkami dyni 24 g. Razem 121 g białka przy 1492 kcal, czyli 76 procent celu 160 g. Brakuje 39 g. Tylko kurczak przekracza próg 40 g na posiłek. Wartości to nasze wyliczenie z 25 września 2026 z pól odżywczych czterech przepisów.
Jakie są skutki uboczne Mounjaro?
Najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka i niestrawność. W analizie czterech badań SURMOUNT zgłaszało je od 27,8 do 72,8 procent osób na tirzepatydzie wobec 12,2 do 32,5 procent na placebo. Większość nie była poważna i pojawiała się w okresie zwiększania dawki. Z powodu tych dolegliwości leczenie przerwało od 1,0 do 10,5 procent osób na leku.5
Ta sama analiza odpowiada na częste podejrzenie, że chudnie się „od nudności”. Ubytek masy był podobny u osób bez nudności i z nudnościami, a dolegliwości żołądkowo jelitowe odpowiadały za najwyżej 3,1 procent całego ubytku.5
W SURMOUNT-1 z powodu wszystkich działań niepożądanych leczenie przerwało od 4,3 do 7,1 procent osób na leku, zależnie od dawki, i 2,6 procent na placebo.1
Kto może brać Mounjaro i do kogo z tym iść?
Kryteria, według których kwalifikowano do badań, są jasne: BMI 30 albo więcej, lub 27 z co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, bez cukrzycy.1 Swoje BMI policzysz w kalkulatorze BMI. Osoba z BMI 25, która chce zrzucić kilka kilogramów, nie mieści się w żadnym z tych badań, więc liczby z tego hasła jej nie dotyczą.
Z czym iść: do lekarza rodzinnego, diabetologa albo endokrynologa, z aktualną masą ciała, obwodem talii, listą przyjmowanych leków i historią chorób, także w rodzinie. Zalecenia ekspertów opisują, co powinno się wydarzyć przed rozpoczęciem leczenia: ustalenie celów, ocena nawyków żywieniowych i zaburzeń odżywiania, chorób współistniejących, a także siły mięśni i składu ciała.6 Przeciwwskazania ustala lekarz na podstawie charakterystyki produktu. Te najczęściej wymieniane zebrałem w haśle o zastrzykach na odchudzanie.
O refundacji i koszcie leczenia decydują aktualne przepisy, a szczegóły w Twojej sytuacji wyjaśni lekarz albo farmaceuta. Nie kupuj leku poza apteką i bez recepty. Preparat z ogłoszenia nie ma gwarancji składu ani dawki.
Jak Mounjaro wypada na tle innych opcji?
Poniżej cztery drogi w tych samych kolumnach. Liczby pochodzą z różnych badań o różnej długości, więc porównuj je ostrożnie.
| Opcja | Utrata masy w badaniu | Czas i liczba uczestników | Najczęstsze działania niepożądane | Co po odstawieniu | Ograniczenie |
|---|---|---|---|---|---|
| Tirzepatyd (Mounjaro) | 15,0 do 20,9 procent wobec 3,1 procent na placebo1 | 72 tygodnie, 2539 osób | przewód pokarmowy, głównie przy zwiększaniu dawki | na placebo plus 14,0 procent masy w 52 tygodnie2 | około jedna czwarta ubytku to masa beztłuszczowa, badania finansowane przez producenta |
| Semaglutyd (substancja z Ozempicu) | 13,7 procent wobec 20,2 procent na tirzepatydzie3 | 72 tygodnie, 751 osób w porównaniu bezpośrednim | przewód pokarmowy, głównie przy zwiększaniu dawki | rok po odstawieniu wraca 11,6 z 17,3 punktu procentowego ubytku, czyli dwie trzecie (327 osób)8 | mniejszy średni ubytek niż tirzepatyd w jedynym porównaniu bezpośrednim |
| Liraglutyd 3,0 mg | 8,4 kg wobec 2,8 kg na placebo7 | 56 tygodni, 3731 osób | łagodne lub umiarkowane nudności i biegunka | w tym badaniu nie sprawdzano | codzienny zastrzyk i wyraźnie mniejszy efekt |
| Sama zmiana stylu życia (grupy placebo) | 3,1 procent w 72 tygodnie1, 2,8 kg w 56 tygodni7 | 56 do 72 tygodni | brak działań leku | nawyki zostają, jeśli je utrzymasz | w badaniach to poradnictwo, a nie plan wykonany co do posiłku, wynik zależy od wykonania |
Zestawienie wszystkich dróg, od deficytu po suplementy, znajdziesz w haśle co naprawdę działa na odchudzanie.
Jaki jest jeden krok na dziś?
Zanim umówisz wizytę, policz w kalkulatorze białka swój cel na czas leczenia i rozpisz go na cały dzień. Dla osoby 100 kg to 160 g dziennie i 40 g na posiłek. Jeden czy dwa przepisy tego nie pokryją: nawet cztery nasze przepisy razem dają 121 g, więc cel realizuje kilka posiłków w ciągu dnia, a brakujące 39 g trzeba dołożyć w pozostałych. Z tą kartką idziesz do lekarza z planem jedzenia na czas leku i po nim, a nie tylko z prośbą o receptę.
Co zapamiętać z tego hasła?
Mounjaro to tirzepatyd, lek na receptę podawany raz w tygodniu. W badaniu SURMOUNT-1 na 2539 dorosłych bez cukrzycy dał po 72 tygodniach od 15,0 do 20,9 procent ubytku masy ciała wobec 3,1 procent na placebo. W bezpośrednim porównaniu z semaglutydem wynik wyniósł 20,2 wobec 13,7 procent. Około jedna czwarta ubytku to masa beztłuszczowa, a po przejściu na placebo osoba 100 kg odzyskała w rok 11,1 z 20,9 kg, dlatego na czas leczenia potrzebuje około 160 g białka dziennie i planu na czas po leku. Ile schudniesz w pierwszym miesiącu, tego badania nie mówią, a decyzję o leczeniu, dawce i jego końcu podejmuje lekarz.
